Негізгі мазмұнға өту

Баяндама · 2026 ж. 14 сәуір

Мемлекеттік бағдарламаларды бағалаудағы аралас дизайн

Сандық көрсеткіштер бағдарламаның неліктен жұмыс істемегенін түсіндірмейді. Сапалық кезең қай жерде қажет және оны қалай дұрыс құру керек.

Бағдарламаның орындалуы туралы есеп әдетте «қанша» деген сұраққа жауап береді: қанша қатысушы қамтылды, қанша қаражат игерілді, индикаторлар қандай мәнге жетті. «Неліктен» деген сұрақ — бюджет толық игерілген кезде мақсатты көрсеткіш неге өзгермеді — мұндай есептен тыс қалады, алайда дәл сол әрі қарай не істеу керегін айқындайды.

Дәйекті және қатарлас дизайн

Дәйекті дизайнда сапалық кезең сандықтан кейін жүріп, табылған ауытқуларды түсіндіреді: екі өңірде көрсеткіш неге күрт ерекшеленеді, қатысушылар үшінші айда неге шығып қалады. Қатарлас дизайнда екі массив бір мезгілде жиналып, талдау кезеңінде салыстырылады — бұл қымбатырақ, бірақ зерттеушінің қалыптасқан гипотезаға растау іздеу ығысуын болдырмайды.

Сапалық кезең қай жерде міндетті

  • Көрсеткіштерге қол жеткізілді, бірақ мақсатты проблема өзгерген жоқ — орындауда емес, өзгерістер теориясында қате болуы ықтимал.
  • Белгілі бір кезеңде қатысушылардың көп шығып қалуы — себебі әкімшілік деректерде тиіс жағдайда көрінбейді.
  • Ресми статистика мен сауалнама деректері арасындағы алшақтықтың шекті қателіктен асуы.
  • Бағдарлама түсіндіру тәжірибесі жинақталмаған жаңа ортада алғаш рет іске қосылуда.
Сапалық кезең сандық кезеңді «толықтырмайды». Ол сұрақтардың басқа класына жауап береді, оларды бір-бірімен ешбір бағытта алмастыруға болмайды.

Материал немесе сарапшы түсініктемесін сұрау

Жарияланым тақырыбы бойынша кеңейтілген түсініктеме немесе толық әдіснамаға қолжеткізу қажет болса — сұраныс жіберіңіз.

Келісім ҚР «Жеке деректер және оларды қорғау туралы» 2013 жылғы 21 мамырдағы № 94-V Заңына сәйкес беріледі.